Recent Updates RSS Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • thamma 8:04 am on 28/01/2012 Permalink  

    “หมอเรียกขวัญ” ซึ่งกระทำโดย “ปู่จารย์” 

    ผู้ประกอบพิธีกรรมการแต่งงานของชาวพุทธล้านนาบ้านแม่ตํ๋า เรียกว่า “หมอขวัญ” หรือ “หมอเรียกขวัญ” ซึ่งกระทำโดย “ปู่จารย์” (มัคนายก) เมื่อเห็นว่าเรียบร้อยดีแล้ว ผู้ดำเนินรายการจะเล่าเรื่องประวัติความเป็นมาของเจ้าบ่าวเจ้าสาว เช่น ทั้งคู่เป็นใครมาจากไหน เป็นลูกเต้าเหล่าใครและเป็นการกล่าวทักทายแขกที่มาร่วมงาน เหล่านี้เป็นต้น เมื่อเห็นว่าเป็นเวลาอันสมควรผู้ดำเนินรายการก็จะกล่าวต่อไปถึงเรื่องราวความรักที่เจ้าบ่าวมีให้เจ้าสาว เรื่องค่าสินสอดทองหมั้นที่ได้เตรียมมา จากนั้นก็จะบอกให้เจ้าบ่าวนำทองหมั้นไปสวมคอให้เจ้าสาว เสร็จแล้วผู้ดำเนินรายการก็จะเชิญบุคคลที่มีเกียรติในสังคม เช่น กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน หรือผู้เฒ่าผู้แก่เป็นที่เคารพของทั้งสอง ให้เกียรติมาสวมด้วยมงคลให้แก่คู่บ่าวสาว โดยด้ายมงคลทำจากฝ้าย ๙ เส้นเล็ก แล้วนำมาขวั้นรวมให้เป็นเส้นเดียวกัน จากการสัมภาษณ์พ่อสมควร กันจินะ ซึ่งอดีตเคยเป็นกำนันในตำบลท่าก๊อ แขกผู้มีเกียรติผู้นี้มักจะถูกเชิญให้เป็นผู้สวมด้วยมงคลในพิธีกรรมการแต่งงาน ได้กล่าวถึงคำอวยพรขณะที่กำลังสวมด้ายมงคลให้แก่คู่ (More …)

     
  • thamma 8:08 am on 28/01/2012 Permalink  

    เมื่อหมอขวัญรับขันจะสวดคาถาขึ้นครูเป็นภาษาคำเมืองว่า 

    โอมสิทธิก๋าร ครูบาหื้อแก่กูมาตังครูเก้าและครูป๋าย ครูต๋ายและครูยัง สามสิบไปก่อนหน้า ห้าสิบมาต๋ามหลัง มาเนอเจ้ากูเนอ เอหิ เอหิ พุทธัง เอหิ เอหิ ธัมมัง เอหิ เอหิ สังฆัง พุทธะวะจะนะ ธัมมะวะจะนะ สังฆะวะจะนะ อาคัจเสยยะ อาคัจฉามิ โอมสิทธิก๋าร ครูอาจ๋ารย์หื้อแก่กู กูจักเรียกติ๊พมนต์หื้อลุก กูจักปุกติ๊พมนต์กูหื้อตื่น ติ๊พมนต์กูไปตี่อื่นก็หื้อปันมา มาเนอ พ่อมา โอก๋าสะ วันตามิ ภันเต๋ บัดนี้ ข้าพเจ้าขอโอกาสอาราธนา เอากุณพระพุทธเจ้า กุณพระธรรมเจ้า กุณพระอริยะสังฆะเจ้า กุณปิต๋า กุณมารดา กุณพระอุปัชฌายะ กุณครูบาอาจารย์ ขอจุ่งมาอยู่เหนือขะหม่อมจ๋อมหัวแห่งข้าพเจ้า บัดนี้ขาพเจ้า จักกระตำก๋ารพิธีตดยังนํ้ามนต์ พระพุทธมนต์หื้อแก่ นาย…และนาง…(ออกชื่อ) ในก๋ารละบัดนี้ก็ขอหื้อได้สมดั่งฤทธีมักใฝ่จุอันๆ แด่เต๊อะสิทธิกิจจั๋ง สิทธิกั๋มมัง สิทธิก๋าริยะ ตะถาคะโต๋ สิทธิเต๋โช ชะโยเมนิจจัง สัพพะสิทธิ ประสิทธิเมฯ
    คำไทยกลาง (More …)

     
  • thamma 8:11 am on 28/01/2012 Permalink  

    คู่บ่าวสาวประนมมือ ทำการเรียกขวัญ ในบทสวด ดังนี้ 

    อัชชะชัยโส อัชชะชัยโย อัชชะมังคะโล อัชชะในวันนี้ ก็เป็นวันดีเป็นวันไชยาติถีอันใสบ่เส้า เป็นวันมูลมั้งเต๊าเริศลาภา พิมพาแม่ขะนุ่นงิ้วมาได้เจ้ากํ่าดำก๋า เจ้าเงาะได้แม่รจนา ก็เป็นวันนี้เนอเจ้า เป็นวันมังคลดีแต๊เล่าเลิศเนืองนอง เจ้าสัพพะสิทธ์หน่อต๊าว มาได้นางเทพไกสรได้เสวยนครบุรีใหญ่กว้างเป็นสิริมงคลสะล้างเลิศ เนืองนองนักปราชญ์กล่าวไว้ว่าเป็นวันหัวเรียงหมอนแม่นมั่น สองเจ้าเจื่องจั้น ได้สมเป็นคู่หน่อผัวเมีย ธรรมพระกล่าวไว้บ่ตุ่มหายเสีย เหตุที่เราได้มาเป็นผัวเป็นเมียตามธรรมพระเจ้า บุพเพสันนิวาสเจ็ดชั่วชาติล่วงแล้ว เคยได้เป็นผัวรักเมียแปง ธรรมพระกล่าวไว้ ท่านได้แถลง เหตุที่เราจักได้กันเป็นผัวเมียแปง ก็มีสองอย่างเน้อเจ้าเคยได้เป็นผัวเมียกันแล้วเล่าในอะเนกะชากันเกิดมาในโลก๋าโลกนี้ ก็ได้มาปะกันแถมแล้วไซร้บ่ไคคา อย่างหนึ่งนั้นนาเมื่ออยู่ในโลก๋าโลกนี้ ตามพระกล่าวชี้ไขปั๋น ได้ช่วยเหลือกันและกันทุกสิ่งสองอย่างนี้จึงกลับกลายได้เป็นผัวเมียไปทั่วหน้า อุปมาเหมือนดอกบัวบานงามใช่ช้าก็อาศัยนํ้ากับต๋มตัวโป๋สมคือ ใคว่กรรมเวรไล่ติดตามก็เหมือนสองเจืองเจ้าได้มาสมรส (More …)

     
  • thamma 8:14 am on 28/01/2012 Permalink  

    การวนสายสิญจน์จะวนจากขวาไปซ้าย 

    เด็ดดอกไม้ร่วมต้น สร้างกุศลร่วมกัน) ของเจ้าทั้งสองคนจึงทำให้ได้มาสมรสกัน ซึ่งเป็นกรรมที่ได้กระทำมาร่วมกันจึงส่งผลตามมา
    บัดนี้ ข้าพเจ้าจักปัดเคราะห์ออกจากกายาแห่งสองเจ้าตังเคราะห์ปีเดือนยามนั้นเล่าก็หื้อตกจากกายัง ตัวเคราะห์ปีเดือนวันร้ายกาจเคราะห์เมื่อยไข้ป่วยก๋ายา เคราะห์โรคาอุบาทว์ตังเคราะห์นพฆาตตั๋วจ๋น เคราะห์ลมฝนปิ๋วเป่า เคราะห์ใหม่เก่าเหิงนา เคราะห์เมื่อคืนบ่หันเคราะห์วันบ่ฮู้อย่าได้มาซุกอยู่กายาสามสิบเคราะห์นานาอาจอ้าง ตังเคราะห์เสือหมีและช้าง เคราะห์ช้างม้าหมูวัวควาย หื้อตกจากกายของเจ้าไปวันนี้ยามนี้ พรำดังนํ้าตกจากใบบัวใบบอนสมดังคำพระชินวรกล่าวไว้ว่า สัพพัตถะ สัพพะทา สัพพะทุกขา สัพพะภะยา สัพพะโรคา วินัสสะตุ
    คำไทยกลาง
    บัดนี้ข้าพเจ้า จะปัดเป่า (ไล่) เคราะห์ออกจากกายของคู่สามีภรรยา ขอให้เคราะห์ปี เคราะห์เดือน (More …)

     
  • thamma 8:15 am on 28/01/2012 Permalink  

    ผูกมือข้างซ้ายไม่ให้ขวัญเธอหนี 

    คำไทยกลาง
    สามสิบเคราะห์ของเธอทั้งสองตกไปหมดแล้ว ญาติพี่น้องรวมถึงมิตรสหาย มาช่วยกันประดับตกแต่งบายศรีมีทั้งมาตกแต่งขอบ เย็บบายศรีขอบชั้น จับกลีบวางใส่พาน ดอกไม้ทั้งหลายที่ชาวบ้านเก็บมาตกแต่งมีทั้งดอกมะลิ ดอกสะบันงา ดอกกาสะลอง ดอกกาหลง และดอกกุหลาบ ซึ่งมีความหอมไกลถึงชั้นพรหม บางคนชมบางคนดูงาม ข้าพเจ้าขออันเชิญสามสิบสองขวัญของเธอที่ไปตกยังท่านํ้า ไปเป็นเพื่อนปูปลา ไปตกอยู่ในกลางป่ากว้าง เป็นเพื่อนเสือสิงห์ กระทิง แรด ช้างก็เชิญรับมา หากไปตกเหว หน้าผา หรือดอยสูง ข้าพเจ้าจะเรียกร้องให้สามสิบสองขวัญของเธอให้มาในกาลเวลานี้ ตามที่เขาทั้งหลายได้ตกแต่งรับเชิญ ขอขวัญของเธอมารับลาภสักการะ ขอเชิญขวัญของเธอทั้งสอง ข้าพเจ้าเรียกร้องอยู่ให้จงรีบมา หากสามสิบสองขวัญของเธอมาพร้อมกันแล้ว ข้าพเจ้าจะผูกข้อมือของเธอทั้งสอง ตั้งแต่นี้เป็นต้นไป ขอให้เธอทั้งสองจงมีแต่ความสุขความเจริญ (More …)

     
c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
l
go to login
h
show/hide help
esc
cancel